thuộc tính của âm dương

3. Thuộc tính của âm dương

Âm dương không những là hai mặt đối lập có mặt trong vạn vật mà còn có hai thuộc tính hoàn toàn trái ngược nhau. Song hai mặt đối lập ở trong các hiện tượng và sự vật lại có thuộc tính âm dương, tức là không thể tùy ý tạo ra, không thể tùy ý đảo ngược mà là được phân loại theo một luật nhất định. Vậy dùng tiêu chuẩn nào để chỉ ra cái thuộc tính âm hay thuộc tính dương của vạn vật? "Hệ từ” có câu: "Đạo càn là nam, đạo khôn là nữ". Càn là cha, khôn là mẹ sinh ra: chấn, cấn, khảm, tốn, ly, đoài gồm sáu con. Sáu con chia ra nam nữ, tức trời đất sinh ra vạn vật, vạn vật không có cái nào không có hai tính.

Hệ từ còn nói: "Trời quý, đất hèn", "Càn dương là vật, khôn âm cũng là vật", và "Quẻ dương lẻ, quẻ âm chẵn". Phàm những cái đại loại như nam, cao và lẻ đều thuộc phạm trù dương những cái có tính chất như nữ, thấp và mềm đều thuộc phạm trù âm".