II. Tàng độn của mười hai chi

II. TÀNG ĐỘN CỦA MƯỜI HAI CHI

Trong Bát quái sáu hào có thuyết tam tài là: Trời, đất, người và âm dương. Thiên can, địa chỉ trong Tứ trụ cũng thế. Thiên can là dương là trời, địa chỉ là âm là đất, người ở giữa đất và trời, do đó can mà địa chỉ tàng chứa là người. Cho nên thiên can là thiên nguyên, địa chi là địa nguyên, can ở trong chi là nhân nguyên. Quan hệ giữa ba cái đó trong Tứ trụ vừa tương sinh vừa tương khắc, vừa trợ giúp nhau vừa khống chế nhau. Mỗi cái chỉ một việc, phát huy hết tác dụng của mình (xem phần nhập môn).

Những thiên can mà địa chi tàng chứa là căn cứ theo trường sinh, lâm quan, mộ kho của ngũ hành thiên can để xác định.

Tí, ngọ, mão, dậu là bốn quan. Tí là lâm quan của quý thuỷ, nên quý được tàng chứa trong tí.

Mão là lâm quan của ất mộc, nên ất mộc tàng chứa trong mão.

Ngọ là lâm quan của đinh, kỉ nên định kỉ tàng chứa trong ngọ.

Dậu là lâm quan của kim nên tên tàng chứa trong dầu.

Thìn, tuất, sửu, mùi là bốn mộ kho, lại là đất quan đái. Thìn là quan đái của ất mộc, mậu thổ; là mộc địa của thuỷ; nên ất mộc mậu thổ, quý thuỷ tàng chứa trong thìn.

Tuất là quan đới của tân kim; là mộ địa của định hoả và mậu thổ; nên tận kim, định hoả, mậu thổ tàng chứa trong tuất.

Sửu là quan đới của quý, là mộ địa của tân kim và kỉ thổ, nên quý thuỷ, tân kim, kỉ thổ tàng chứa trong sửu.

Mùi là quan đới của đinh, kỉ, là mộ địa của mộc nên định hoả, kỉ thổ, ất mộc tàng chứa trong mùi.

- Dần, thân, tị, hợi là đất trường sinh, lâm quan, đất bệnh. Dân là trường sinh của bính, mậu, lâm quan của giáp mộc; nên bính hoả, mậu thổ, giáp mộc tàng chứa trong dân. - Thân là đất trường sinh của nhâm, lâm quan của canh; đất bệnh của mậu; nên nhâm thuỷ, canh kim, mậu thổ tàng chứa trong thân.

- Tị là trường sinh của canh, là lâm quan của bính mậu, nên canh kim, bính hoả, mậu thổ tàng chứa trong tị.

- Hợi là trường sinh của giáp, là lập quan của nhâm, nên giáp mộc và nhâm thuỷ tàng chứa trong hợi.

Để tiện cho mọi người nắm vững, dưới đây nêu một ví dụ ứng dụng thiên can địa chỉ và những thiên can được địa chỉ tàng chứa sắp xếp trong Tứ trụ như sau (trong sách này tháng, ngày, giờ đều dùng theo âm lịch).

image