3. Can chi đại vận và thái tuế

3. Can chi đại vận và thái tuế

Về đại vận 10 năm, thiên can quản năm năm đầu, địa chỉ quản năm năm sau, còn vấn đề thiên can của lưu niên hay địa chỉ của lưu niên là thái tuế thì các sách đều có bàn nhưng rất khác nhau. Tôi căn cứ thực tiễn của bản thân có kinh nghiệm như sau:

Quan hệ giữa can chi của đại vận với lưu niên, Tứ trụ vừa mật thiết lại vừa phức tạp. Nó là tiêu chí thông tin vận khí tốt xấu của một người trong mười năm. Trong rất nhiều trường hợp chứng tỏ can chi của đại vận đều tác động đến trong 10 năm. Như đại vận giáp tí thương quan, theo thuyết can giáp quản 5 năm đầu, chi tí quản 5 năm sau, 5 năm đầu không gặp năm tân vốn là không gặp tai vạ gì hoặc việc gì cũng thuận lợi, nhưng 5 năm đầu không gặp được quan tinh của lưu niên mà ở năm thứ 7 hoặc năm thứ 8, thậm chí có người đến năm cuối của đại vận mới gặp quan tinh của lưu niên thì ngược lại lại phát sinh tai vạ do thương quan gặp quan tinh. Địa chi tí của đại vận theo thuyết thì nó quản 5 năm sau, nhưng khi tí rơi vào 5 năm đầu thì nó sẽ gặp chi ngo của lưu niên, địa chỉ của đại vận đã xung khắc ngọ của lưu niên thái tuế, tức là gặp tai ách hoặc việc không thuận là điều khó tránh khỏi.

Thiên can, địa chi của đại vận tác dụng trong mười năm, nó có quan hệ mật thiết với tổ hợp sắp xếp của Tứ trụ. Trong Tứ trụ đã thể hiện rõ năm thứ 7 hoặc năm thứ 8 của đại vận gặp quan vận bất lợi. Thương quan giáp mộc của đại vận sẽ có dịp gặp thương quan tinh, do đó sẽ xuất hiện tại và do thương quan gặp thương quan. Ví dụ nhật nguyên trong Tứ trụ có ngọ, đại vẫn có tí thì tí của đại vận sẽ xung với ngọ của nhật nguyên làm cho người này trong mười năm, năm nào cũng có chuyến đi xa, nếu không thì anh ta hoặc vợ anh ta gặp việc không thuận, có người tai vạ ứng vào lúc cưới nhau. Có một số ví dụ rất rõ, như địa chi của đại vận là thân, chi ngày của Tứ trụ là dần vừa bước vào đại vẫn chưa đầy một năm, vì thân kim của vận xung dần mộc của chi ngày, kết quả làmcho người đó gặp tai ách và những việc không may. Tôi đã kiểm nghiệm trong thực tế nhiều lần các sự việc đều chứng tỏ thiên can, địa chỉ của đại vận trong mười năm thật ra không phải là thiên can quản 5 năm đầu, địa chỉ quản 5 năm cuối mà là nó tác dụng trong cả mười năm.

Thiên can của lưu niên là thái tuế hay địa chi của lưu niên là thái tuế? Các nhà mệnh lý học Trung Quốc có người nói thiên can, có người cho là địa chỉ, ý kiến không thống nhất. Về vấn đề này, thứ nhất không thể dựa vào quyền uy, thứ hai không thể bằng kinh nghiệm cá nhân, thứ ba không được sùng bái mê tín các thầy đi trước. Đương nhiên bên nào cũng có lý lẽ của mình.

Ở thời đầu khi mới phát minh can chi, người xưa lấy thiên can làm hoàng đế, thiên can là dương là trời, địa chỉ là âm là đất, cho nên cho rằng thiên can là thái tuế. Lấy địa chỉ làm thái tuế có căn cứ như sau: địa chỉ là con, con kế ngôi vua của cha, nên địa chỉ là thái tuế, đó là lẽ thứ nhất. Thứ hai lúc mới phát minh lấy thiên can làm ngày, địa chỉ làm tháng, can là dương, chi là âm, nên trong sách “Nhĩ nha thích thiên” có câu: "Người tuổi âm là tí, sửu dần, mão, thìn, tị, ngọ, mùi, thân, dậu, tuất, hợi". Điều đó chứng tỏ địa chi lại là tiêu chí bàn về năm, nên lấy địa chỉ làm thái tuế. Cho nên hai phe, phe nào nói cũng có lý.

Tôi trong quá trình ứng dụng lấy địa chỉ làm thái tuế. Thứ nhất vì địa chỉ là tiêu chí ghi năm, thứ hai thiên can là mầm, địa chi là rễ, địa chi của năm là chủ quyền sát của một năm, là lệnh của bốn mùa. Trực nguyệt chủ quyền sinh sát một tháng. Vượng suy của thiên can là lấy địa chỉ làm tiêu chuẩn. Thứ ba, trong Tứ trụ có địa chi gặp thái tuế xung chi, chi động, tức là nói thái tuế bắt anh động thì anh phải động, còn can của lưu niên chỉ có chức năng sinh khắc, không có khả năng điều động. Do đó nói địa chi của lưu niên là thái tuế là có lý của nó.

Về lưu niên và đại vận cái nào quan trọng hơn ? Tuy không có tranh luận nhưng trong ứng dụng thực tế cũng có ý kiến cho là đại vận quan trọng hơn, lưu niên, thái tuế kém hơn. Điều này rõ ràng không đúng. Trong sách "Tam mệnh thông luận” có câu: "Thái tuế là quân, đại vận là thân". Lại nói: "Năm thái tuế thì trong năm đó là thiên tử, nó đứng trên tất cả các thần sát của năm, thống trị ở phương vị chính, đưa về sáu khí, chuyển vận bốn mùa, là năm thành công, không còn gì cao hơn nữa". Điều đó chứng tỏ thái tuế quan trọng hơn đại vận, đứng trước đại vận.